Terugblik concert 4 oktober 2020

Henriette Feith & David van Ooijen

Welkome emoties in coronatijd

‘Eens was ik gelukkig, nu schreeuw ik, o wee.’ Het is een flard uit een liefdeslied, natuurlijk, maar zoals alle goede muziek raakt het je in je hart, of je nu ongelukkig bent door onbeantwoorde liefde of door de social distancing en culturele verlatenheid in coronatijd. En hoe bijzonder en welkom was het daarom dat het concert van sopraan Henriette Feith en haar begeleider David van Ooijen op 4 oktober in Nijmegen door kon gaan. Mede dankzij een verlaagde huurprijs van concertgebouw de Vereeniging konden zo’n zestig vrienden van het lied en hun gasten genieten van hun muziek.
Het concert La Cecchina was opgebouwd rondom de muziek van Francesca Caccina (1587-ca. 1641), oudste dochter van de Italiaanse zanger en componist Giulio Caccini. Francesca kreeg, net als haar jongere zus Settimia, muziek met de paplepel ingegoten en ontwikkelde zich net als haar vader tot een destijds gevierd zangeres en componist. Ze werkte lange tijd aan het hof van de Medici en was de eerste vrouw die een opera op haar naam heeft staan: La Liberazione di Ruggiero.

Monodie
In 1602 had vader Caccini zijn liedboek Le Nuove Musiche gepubliceerd waarin hij een nieuwe manier van zingen propageerde: de monodie. Dochter Francesca ging op dezelfde weg voort, in haar liedboek Il Primo Libro delle Musiche (1618) vervolmaakte ze de monodie. Feith lichtte tijdens het concert toe wat deze nieuwe manier van zingen inhield. Het gaat om solozang met lange melodische lijnen waarin alles draait om het tot uitdrukking brengen van de tekst en vooral de emoties in die tekst. De zanger wordt daarbij begeleid door een baslijn die de instrumentalist al improviserend mag uitvoeren. In Nijmegen tekende David van Ooijen daarvoor met zijn theorbe, ook wel basluit genoemd.

Schitterende sterren
Het duo bracht liederen ten gehore van vader en dochters Caccini en tijdgenoten als Francesco Cavalli, Jacon van Eyck en Claudio Monteverdi. Veel liederen bezongen de liefde en daarbij komen nogal wat bloemen en vogels voorbij. Alle natuur wordt aangerukt, zo vertelde Feith, om de schoonheid van de geliefde en de liefde te beschrijven. Van schitterende sterren die vervagen in het licht van de geliefde en wangen zo rood dat de rozen in het gras zich verloren en bedroefd voelen. Al die geëxalteerde taal leidt tot prachtige smachtende liederen, door Feith met verve vertolkt.
Het was niet alleen de lust van de liefde die blonk en klonk. Ook verlatenheid en eenzaamheid en al die andere pijnen van het hart kwamen langs. Tot en met de dood aan toe. Zeer ontroerend en indringend was het prachtige Lasciatemi qui solo (Laat mij hier alleen) van Francesca Caccini, waarbij elke strofe eindigde met de woorden ‘lasciatemi morire’ (‘laat mij sterven’). Indrukwekkend was ook de instrumentele solo, een eigen compositie van Van Ooijen opgedragen aan zijn instrumentbouwer uit Londen, die onlangs was overleden.     

Het waren welkome emoties daar, tijdens het concert La Cecchina in Nijmegen. Verpakt in muziek tilden ze ons luisteraars op en lieten ze ons even een wereld zien buiten corona. Laten we hopen dat er veel live concerten blijven volgen.   

Bea Ros
gastbezoeker afdeling Nijmegen

X